Politechnika Wrocławska z drugim wynikiem wśród uczelni technicznych w Polsce. Ponad 10 mln zł na badania
Politechnika Wrocławska znalazła się wśród największych zwycięzców konkursu Sonata Bis 15 Narodowego Centrum Nauki. Uczelnia osiągnęła drugi najlepszy wynik wśród wszystkich uczelni technicznych w Polsce, a na projekty realizowane z udziałem jej naukowców przyznano łącznie ponad 10 mln zł dofinansowania. Wśród laureatów konkursu znalazło się troje badaczy z Politechniki Wrocławskiej.
Wyniki potwierdzają wysoką jakość badań prowadzonych na uczelni i umacniają jej pozycję w ścisłej czołówce polskich uczelni technicznych.
Przełomowe badania nad ciekłymi kryształami
Jednym z laureatów jest dr hab. inż. Andrzej Żak, prof. uczelni z Wydziału Chemicznego. Jego projekt pt. Badanie przemian fazowych w ciekłych kryształach i ich układach hybrydowych z wykorzystaniem swobodnych elektronów” otrzymał 3,96 mln zł dofinansowania. W ramach swojego grantu zajmie się badaniami nad przemianami fazowymi w ciekłych kryształach. To szczególny rodzaj materii, który łączy właściwości cieczy i ciała stałego i który znajduje zastosowanie m.in. w ekranach smartfonów oraz telewizorów.
– Podczas obserwacji ciekłego kryształu w transmisyjnym mikroskopie elektronowym zauważyliśmy, że wiązka elektronów, która miała służyć tylko do obserwacji, zaczęła doprowadzać do materiału energię i w kontrolowany sposób zmieniać jego strukturę, niczym nanometryczny, zlokalizowany grzejnik. Zrozumieliśmy, że mikroskop może stać się nie tylko narzędziem obserwacyjnym, ale i metodą oddziaływania na materiał – tłumaczy dr hab. Andrzej Żak.
W nowym projekcie naukowca wiązka elektronów ma zostać wykorzystana jako nanometryczny „rysik termiczny”, umożliwiający tworzenie w materiale dowolnych wzorów z dotąd niespotykaną rozdzielczością.
Bezpieczeństwo pasażerów w erze pojazdów autonomicznych
Grant w wysokości 3,5 mln zł otrzymał również dr inż. Aleksander Górniak z Wydziału Mechanicznego. Projekt „Eksperymentalne badania w symulowanych warunkach zderzeniowych oraz wyznaczanie modeli urazów pasażerów w pozycjach out-of-position (OOP) charakterystycznych dla pojazdów autonomicznych” odpowiada na wyzwania związane z rozwojem autonomicznego transportu.
– Obecne testy zderzeniowe projektowano z myślą o tradycyjnym ustawieniu siedzenia, dlatego nie pokazują wprost, jakie jest realne ryzyko urazów w nowych konfiguracjach – mówi dr Aleksander Górniak.
W swoim projekcie naukowiec zamierza zmierzyć i opisać, jak zachowuje się ciało pasażera oraz jakie urazy są najbardziej prawdopodobne w niestandardowych pozycjach siedzenia. Badania obejmą zderzenia czołowe i tylne oraz ich warianty skośne, analizowane przy różnych kątach odchylenia oparcia. Wyniki mogą pomóc w tworzeniu przyszłych standardów bezpieczeństwa dla pojazdów autonomicznych.
Sieci optyczne przyszłości
Trzeci grant – w wysokości 1,45 mln zł – zdobyła dr hab. inż. Róża Goścień, prof. uczelni z Wydziału Informatyki i Telekomunikacji. Projekt „GreeNet: Przyjazne środowisku przeżywalne oraz wyjaśnialne modelowanie i optymalizacja transportowych sieci optycznych przyszłości” koncentruje się na ograniczeniu zużycia energii przez sektor ICT, który odpowiada już za ok. 4% globalnego zużycia energii elektrycznej.
– Celem mojego projektu jest opracowanie, wdrożenie i przetestowanie zestawu modeli oraz algorytmów, które umożliwią projektowanie transportowych sieci optycznych nowej generacji i jednocześnie energooszczędnych, odpornych na awarie i przejrzystych w działaniu. W projekcie wykorzystam narzędzia tzw. wyjaśnialnej sztucznej inteligencji (XAI), które pozwalają analizować i interpretować decyzje podejmowane przez systemy automatyczne – wyjaśnia prof. Róża Goścień.
Wyniki tych prac mają szansę wzbogacić wiedzę z zakresu informatyki i telekomunikacji oraz znaleźć zastosowanie przy projektowaniu przyszłych standardów i protokołów sieciowych.
Politechnika Wrocławska jest także partnerem w projekcie realizowanym w konsorcjum kierowanym przez Politechnikę Warszawską. Projekt „Wzrost epitaksjalny materiałów warstwowych na germanie dla efektywnej integracji półprzewodników 2D/3D” otrzymał 4 mln zł dofinansowania, z czego 1,3 mln zł trafi do zespołu z PWr kierowanego przez dr. inż. Mikołaja Badurę z Wydziału Elektroniki, Fotoniki i Mikrosystemów.
